Wekelijkse pastorale nieuwsbrief

Weekbrief 11 7 juli


Orde van dienst zondag 12 juli

Zonder zingen de kerk uit?

De aanvankelijke opluchting dat we weer ‘gewoon’ naar de kerk mogen, wordt getemperd door het dagende besef dat het voorlopig even nog niet helemaal ‘gewoon’ zal toegaan. De coronacrisis en vooral de obsessieve manier waarop wij in onze maakbare en alles ‘in control’ samenleving daarmee omgaan, heeft op vele wijzen ons al doen voelen hoe ondermijnd ons vertrouwen is en hoe ontregeld we ons voelen door alle nieuwe regels. Wat we zo vanzelfsprekend achtten, is nu opeens heel bijzonder geworden. Wat missen we de lichamelijke nabijheid, de aanraking, de gezelligheid van het onbekommerd en spontaan samen zijn!

Nu we (binnenkort of nu al) weer naar de kerk mogen, zal het ook anders zijn. Dat we ons moeten aanmelden, dat we geregistreerd zullen worden, dat we anderhalvemeter van elkaar af zullen zitten (tenzij we een huishouden vormen), het zal wel wennen zijn.

Vooral zullen we ook het zingen missen. Vooral in de protestantse traditie is de gemeentezang een samenbindend element van de liturgie die de ontmoeting tussen God en mensen ordent en vorm geeft. Met ons zingen loven, belijden, bidden, danken en klagen we. Het is een zeer bijzondere collectieve uiting waarin we eenstemmig de gemeenschap met God en elkaar ervaren. Zingen is een unieke wijze van communicatie die fundamenteel bij mens-zijn hoort. Zingen is de meest archaïsche vorm van musiceren die de mensheid kent. Mensen kunnen al zingen voordat ze kunnen spreken, en kunnen vaak nog steeds wel zingen wanneer het spreken niet meer gaat, zoals in de dementie vaak geconstateerd wordt. Zingen hoort bij het leven. Psalm 146 vers 1 treft het kernachtig: ‘Zing, mijn ziel, voor God, uw Here, zing die u het leven geeft. Zing, mijn ziel, uw God ter ere, zing voor Hem zolang gij leeft. Ziel, gij zijt geboren tot zingen voor de Heer uw God’.

Zingen is musiceren met je eigen lichaam als instrument en helpt de verbinding tussen de rechter- en linker hersenhelft te verstevigen en hart en hoofd, ratio en emotie, bij elkaar ter brengen. Het geeft mensen de kans zowel hun eigen geluid met de eigen adem te laten klinken, en zich daarbij met andere mensen zingend te verbinden. Het groepsgewijs zingen in de liturgie bevordert een diepe wederzijdse betrokkenheid.

Het zingen in de kerkdienst is gericht op gemeenschap en sticht en versterkt die gemeenschap, waarin we ons als mens van lichaam, ziel en geest één voelen én tegelijkertijd verbonden met de andere mensen wanneer we ons richten tot God. Dan worden we boven onszelf uitgetild naar God toe en klinken we mee in de door God gegeven harmonie van alle dingen. Zo heeft zingen ook een helende en transformerende werking. De klacht en het verdriet dat in de zang geuit wordt naar God toe, kunnen tot lofzang en vreugde gaan worden.

 

Helaas is dit vanzelfsprekende zingen in de kerk voorlopig niet mogelijk. Maar juist het even stil staan bij het bijzondere van de gemeentezang kan ons helpen toch iets daarvan te beleven. Hoewel het zintuiglijke en lijfelijke van de zang gemist zullen worden, hoop ik dat het ons juist door en in dat gemis zal overkomen dat we het juist meer gaan waarderen als het later weer ‘gewoon’ kan. En dat we in die tussentijd op een geestelijke wijze toch de kern van dat lichamelijke zullen beleven. Laten we van de ongezongen noot een deugd maken en op spirituele wijze met behulp van onze verbeeldingskracht datgene wat de samenzang ons bracht, toch proberen te beleven. Het kan helpen om eens goed bij u zelf na te gaan wat het zingen voor u betekent, welk soort liederen u raken, wat ze met u doen.

 

De werkgroep Eredienst van de Protestantse Kerk reikt ons alternatieven voor de gemeentezang aan.

In de eerste plaats door de stilte te gaan waarderen. Niet omdat we van de zondagse kerkdiensten een soort stiltediensten gaan maken, daar zijn de getijden wel voor, maar er zullen gewoon meer momenten van rust en stilte vallen. Wees daar niet bang voor, maar zie de rijkdom van de stilte als volwaardig liturgisch element en inspiratiebron om tot jezelf, de ander en tot God te komen. Met psalm 65 vers 2 en 3 zeggen we dan: ‘U komt stilte toe, een lofzang, o God in Sion, U worde gelofte betaald. Hoorder van het gebed, tot U komt al wat leeft”. Daarin wordt de essentie van de liturgie uitgedrukt: de lofprijzing van God en het leven. Het is goed en nodig om daarbij stil te staan en stil te zijn, het stil in jezelf te maken. Dat valt echt niet mee. Wanneer je stil wordt, pas dan hoor je de herrie in je hoofd, besef je hoeveel gedachten en emoties daarboven rondspoken zonder dat je er enige controle over hebt. In meditatie kun je leren daar beter mee om te gaan. Heb het lef de stilte te bewaren en te doorstaan, en je zult merken dat je er steeds meer van gaat houden. Ook in de eredienst!

Vervolgens worden alternatieven aangereikt in het spreken van teksten door de gemeente in liturgische elementen van responsies in samenspel met woorden van de voorganger, van een geloofsbelijdenis, het samen uitspreken van (delen van) een lied, dat ook (deels) door het orgel ten gehore gebracht zal worden. Ook heeft de muzikale vertolking van een lied meditatieve werking. Door juist niet te mogen zingen, kun je goed luisteren en meegaan in de muzikale beweging, zachtjes voor je zelf met gesloten mond meeneuriën. Er zijn veel mogelijkheden om de zingende activiteit, nu het even moet, voorlopig, te vervangen door een andere wijze van participatie. Het naar binnen gaan en bij je hart zijn, is een andere beweging dan jezelf uiten door luidkeels te zingen. Maar dat bij jezelf naar binnen gaan mét de melodie en de woorden, kan je ook veel nieuws brengen en hopelijk kunnen er evenzoveel diepgaande dingen gebeuren. Inkeer is iets anders dan in je eigen kleine kringetje ronddraaien, cirkelen in je zelf. Wanneer je in de inkeer, je richt tot God, je tot Hem adresseert en op Hem oriënteert, maak je een beweging naar de de Bron en Bestemming van alle leven. Stille aanbidding, de stille stem in het hart laten klinken, dat ene woord of die ene gedachte proeven en smaken en verteren, er ligt een heel nieuw gebied aan mogelijkheden klaar om ook even zonder gemeentezang aan je trekken te komen. Laten we ons niet eigenwijs van de wijs laten brengen door deze beperkende maatregel en al het gedoe erom heen, maar ons richten op de kern, ‘back to basics!’, de lofprijzing op God en het leven.

De liturgie van de kerk heeft in de loop van haar lange leven zeer veel verschillende vormen aangenomen. Een blik in de geschiedenis daarvan, en een blik in de liturgie van andere kerken op andere plaatsen in andere omstandigheden, laat dat helder zien. De vorm van de liturgie is geen statisch ‘must’, maar beweegt mee met het leven, zoals God onze reisgenoot wil zijn en bij ons wil zijn hoe en waar we ook zijn. Hoe lang deze crisis ons beperkende maatregelen op zal leggen, weten we niet, maar wel mogen we erop vertrouwen, dat de iets andere wijze van eredienst houden en beleven ons evenzo dicht bij God en elkaar zal houden. De Geest staat daarvoor in, de Geest verbindt met ons met God en elkaar. Ten diepste is het lied een ademstoot van die Geest.

 Ds.Jos de Heer

Uit het domineeslaantje

Naar aanleiding van de lezing van afgelopen zondag over Jezus die ‘met ontferming bewogen’ was over de mensen die Hij zag, moest ik weer denken aan het Handvest voor Compassie. In november 2009 presenteerde Karen Armstrong het zogenaamde ‘handvest voor compassie’ als samenvatting van wat religieus en humaan leven betekent. Ik herinner me nog goed de presentatie ervan in de overvolle Mozes en Aäronkerk in Amsterdam met een internationaal en multi-religieus gezelschap. Ik moet er vaak aan denken en heb het ook vorig jaar genoemd toen we ons in een hele serie kerkdiensten over het Onze Vader hebben gebogen .Ik herinner u daaraan, omdat dit zo fundamenteel is voor ons geloof en we in tijden van crisis ‘back to basics’ moeten!  Ook van dit kernachtige gebed is de basis de compassie van de Vader, die maar één wens heeft: dat zijn compassie voor alle mensen ín alle mensen zal groeien en bloeien zodat onze mooie wereld nog mooier en voller van compassie zal worden. Daar draait alles toch om? Wat een droom is dit! Daarom geef ik u deze inspirerende tekst van het Handvest:

Het principe van compassie of mededogen ligt ten grondslag aan alle religieuze, ethische en spirituele tradities; steeds opnieuw wordt daarmee een beroep op ons gedaan alle anderen te behandelen zoals wij zélf behandeld willen worden.

Compassie is onze drijfveer om ons onvermoeibaar in te zetten voor het verzachten van het leed van onze medeschepselen, om terug te treden uit het middelpunt van onze wereld en een ander voor het voetlicht te plaatsen, en om recht te doen aan de onschendbare heiligheid van ieder mens en een ieder, zonder enige uitzondering, te behandelen met volstrekte waardigheid, billijkheid en respect.

Daarbij hoort tevens de opdracht om er zowel in het openbare als in het privé-leven voor te waken geen enkele vorm van leed te veroorzaken. Door gewelddadig te handelen, door de kwaliteit van het leven van een ander te verslechteren, door de grondrechten van die ander te misbruiken of te ontkennen, en door haat te zaaien met laatdunkende uitingen over anderen - zelfs over onze vijanden - doen wij de menselijkheid die wij allen met elkaar delen geweld aan. Wij erkennen dat wij er niet in zijn geslaagd een leven te leiden vervuld van compassie en dat sommigen uit naam van hun religieuze overtuiging het totale menselijke leed zelfs groter hebben gemaakt.

 

Daarom roepen wij iedere man en vrouw op om

~ compassie opnieuw te maken tot de kern van moreel handelen en van religie

~ terug te keren naar het oude principe dat iedere interpretatie van geschriften die aanzet tot geweld, haat of minachting geen enkele legitimiteit heeft

 ~ garant te staan voor de verstrekking van correcte en respectvolle informatie over andere tradities, godsdiensten en culturen aan jongeren

~ positieve waardering van culturele en religieuze verscheidenheid te stimuleren

~ bij te dragen aan medeleven, gebaseerd op kennis, voor het leed van alle mensen, ook van hen die wij als onze vijanden zien.

 

Het is van wezenlijk belang dat wij compassie in onze gepolariseerde wereld maken tot een duidelijke, lichtende en dynamische kracht. Indien compassie is geworteld in principiële vastbeslotenheid om uit te stijgen boven egoïsme, kan zij politieke, dogmatische en religieuze grenzen slechten.

Als product van onze wezenlijke afhankelijkheid van elkaar, speelt compassie een fundamentele rol binnen menselijke relaties en bij een volwaardig mensdom. Compassie voert naar verlichting en is onmisbaar voor het realiseren van een eerlijke economie en een harmonieuze wereldgemeenschap die in vrede leeft met elkaar (www.charterforcompasssion.org/ handvestvoorcompassie.nl )

 

 

Ds. Trijnie Bouw en ds. Jos de Heer

 

Nagesprek kerkdienst van zondag 21 juni St Maarten 17.00 uur

Nicolien Luitwieler , onze stagiaire  (predikant in opleiding),  zal aanstaande zondag voorgaan. Ze zal het oecumenisch leesrooster volgen en de lezing uit Matteus 10:16-33 staat centraal. Met elkaar denken we na over de tekst en de context van het gedeelte en zoomen we dieper in op het thema ‘vrees niet’. In de voorbereiding heb ik een korte podcast gemaakt die u eventueel alvast zou kunnen beluisteren: https://youtu.be/u2ohixnoncI

De opleiding vraag een nagesprek over de dienst waarin Nicolien Luitwieler voorgaat. Dat willen we houden op dezelfde middag, van 17-18 uur, in de ruimte van de kerk. Wie daaraan mee wil doen, kan zich bij mij via de mail (Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.) opgeven. Het zou fijn zijn als we daar met een groep van minstens 10 mensen (maximum 20) zijn. Jos de Heer

 

Openstelling St Maarten

Op de zondagen 21 en 28 juni wordt de mogelijkheid geboden om, onder voorwaarden met maximaal 30 personen tegelijk op zondagmorgen de Sint Maartenskerk te bezoeken voor inkeer en gebed. Van 10:30 - 12:00 uur zal de kerk open zijn. U hoeft niet vooraf te reserveren, maar we vragen u wel niet langer dan ca. 30 minuten in de kerk te blijven en uiteraard voldoende afstand te bewaren en de instructies op te volgen. Ook is het woensdagochtend gebed vanaf 3 juni weer opgestart en zijn we blij weer samen te mogen komen om te bidden en stil te zijn.

 

Bericht van de kerkrentmeesters.

In normale tijden bent u gewend om maandelijks te lezen wat de opbrengsten waren van de collecten voor de kerk en van de giften. In de coronatijd is dat ineens heel anders.

Toch zijn er in de afgelopen maanden veel bijdragen voor de collecten van de kerk ontvangen. Kerkleden maken geld over op onze bankrekening en men kan via de webwinkel en met behulp van de kerkgeldapp ook een bijdrage verstrekken. Ook zijn er leden die hun collectebonnen voor dat doel inleveren. In de maanden maart, april en mei is er voor de kerkcollecten een bedrag van € 2732,43 ontvangen alsmede aan giften € 35. We zijn hier erg blij mee, op deze wijze blijven we vrijwel op het gewenste niveau. Van die kerkleden, die al bijdragen verstrekken vragen wij om dit vol te houden en aan anderen om dit goede voorbeeld te volgen.

De Penningmeester.

 

Verantwoording diaconiecollectes en giften.

Op het collecteoverzicht van mei stonden 5 collecten gepland. Hiervan waren er drie zogenaamde doorzendcollecten: 3 mei t.b.v. Kerk in Aktie Kerk inzake Noodhulp; 24 mei t.b.v. Kerk in Aktie inzake Werelddiaconaat en 31 mei t.b.v. Kerk in Actie inzake Pinksterzending.  Namens onze gemeente hebben wij € 350,00 per doorzendcollecte naar betreffende instantie overgemaakt. Tevens hebben wij aan Kerk in Aktie € 350,00 overgemaakt als extra gift t.b.v. “Noodhulp Corona”.

Diverse gemeenteleden maken het “collectegeld” over op bankrekening NL 07 Rabo 0374373078 of gebruiken de Kerkgeld app. T.g.v. de diaconie is er in de periode 1 mei–31 mei is er als “collectegeld” ontvangen een bedrag van € 909,50.

Namens de diaconie heel hartelijk bedankt voor uw bijdragen.

 

Bloemen

De bloemen zijn afgelopen week met een hartelijke groet van ons allen bezorgd bij dhr. Rudolf Hove Greve, mevr. Pauien Tiggelman en mevr. Bartje Bambacht.

 

Geboortebericht

We ontvingen een geboortebericht van Sam Thomas Frans Cas Besselink. Hij is geboren op 21 mei jl. en is de zoon van Josje Besselink en Catholijne van Steenis en het broertje van Rosa. Wij wensen de familie veel geluk en Gods zegen toe.

De kerkenraad