Preek zondag 18 september 2022

Dienst van belijdenis en doop Protestantse Gemeente Zaltbommel

Bij 1 Johannes 2: 1 - 14

 

 

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

 

Bijna niemand krijgt ze tegenwoordig meer

maar natuurlijk, die oude Bijbel staat er nog vol mee:

brieven!

Van die aansporende en bemoedigende boodschappen aan kerken,

van Paulus, van Petrus, van Timotheüs, van Johannes.

 

Die krijgen we tegenwoordig niet meer,

en toch voelt het alsof we die vandaag wel krijgen.

Want wat een bemoedigende boodschap

aan de gemeente van Zaltbommel,

het ja-woord Loïs, Loes en Inge.

Een sterk en krachtig signaal

van jonge mensen

aan een toch steeds grijzer wordende gemeente.

 

Kracht en sterkte!

En dat is precies wat Johannes toen al aan jonge mensen toeschreef:

jongeren, jullie zijn sterk!

 

Het was me nog nooit eerder opgevallen

hoe in die brief van Johannes in deze verzen

alle generaties worden aangesproken

kinderen, ouderen, én jongeren.

 

Het eigene van de jeugd is de kracht.

(En dat besef je vooral als je niet meer tot de jeugd behoort…😉)

Jongeren, jullie zijn sterk!

 

Maar… zijn jongeren ook beter?

 

 

Kijk, dat beweert Johannes dan weer niet.

Als hij begint met ‘kinderen, dit schrijf ik jullie..’’

dan bedoelt hij juist weer iedereen,

van jong tot oud, van klein tot groot.

 

Als geestelijk leider, als mentor, als leraar, was het gebruikelijk

al je kerkleden aan te spreken met ‘’mijn kinderen’’.

 

“Mijn kinderen, inclusief de jongeren,

dit schrijf ik jullie

opdat je niet zondigt’’, aldus Johannes.

 

Ik wil de pret niet bederven vandaag

maar zonden en zondigen zijn woorden

die nogal eens voorkomen.

Waarom?

Omdat zondigen niet onschuldig is, maar duisternis brengt.

Johannes’ woorden zijn geen slappe hap, maar pittig, scherp.

 

Helaas heeft de kerk er door de eeuwen heen

een nogal uitgekauwd verhaal van gemaakt.

Zonden werden volkomen onterecht

vooral gekoppeld aan alles wat te maken had met jouw buitenkant,

allerlei gedragscodes en regels werden opgesteld,

waarbij lichamelijkheid en seksualiteit ook nog eens verdacht werden gemaakt.

Of zonden werden al even onterecht

vooral gekoppeld aan alles wat te maken had met jouw binnenkant,

met jouw gevoel als het gaat om je geloof

waarbij je je op de goede weg leek te bevinden

als je je maar slecht en klein voelde.

 

Maar is de scherpe Bijbelse boodschap over onze zonden

dan niet bedoeld om je klein en slecht te voelen?

Nee!

 

Johannes is er hier heel duidelijk over.

Er is maar één ding de bedoeling.

Dat je je weg gaat in de wereld van het Licht.

Dat klinkt misschien nogal mysterieus,

maar is volgens Johannes heel concreet.

 

Die wereld van het Licht is namelijk overal

waar mensen in het voetspoor van Jezus tredend

leven volgens het oude gebod

dat in iedere tijd weer als nieuw klinkt:

het gebod van de liefde.

Dat klinkt misschien nogal soft,

maar is in Bijbeltaal best hard werken

en gaat zeker niet altijd vanzelf.

 

Neem de barmhartige Samaritaan:

de liefdevolle naaste zijn

kost je wat.

 

Neem de verloren Zoon

een lange donkere weg

ging vooraf aan de thuiskomst in het Licht.

 

Neem Job:

vasthouden aan het goede, aan God,

maar eerst letterlijk alles kwijtraken.

 

Het gebod van liefde is soms hard werken.

Omdat je niet iedereen lief vindt

omdat je zo anders in het leven staat

omdat het leven zelf niet lief voor je is -

liefde is in de Bijbel niet alleen iets wat je vóelt

maar vooral in praktijk brengt.

 

De wereld van het Licht is daar

waar liefde handen en voeten krijgt

door trouw en rechtvaardig te zijn.

 

De Bijbel zegt het zelfs nog sterkerk:

overal waar zulke liefde is,

daar ís God zelf. Dáar is Licht.

En dan is de definitie van zonde dus

alles wat dit licht dooft of verduistert.

Overal waar sprake is van haat en afwijzing,

van verdeeldheid en van onrecht, daar heerst het duister.

Scherp spreekt Johannes zijn kerk van nog geen eeuw oud aan op déze zonde

En ook wij als kerk van vele eeuwen oud

hebben zo onze eigen zonden:

in de afwijzing en vervolging van Joden

in het met geweld laten ombrengen van anders gelovigen

in de kruistochten en van inwoners van tot kolonie

gemaakte gebieden,

in het goedpraten van buitensluiten en veroordelen

op grond van kleur of geaardheid,

in het goedpraten van een economisch systeem

dat arme armer maakt en rijken rijker

en deze aarde uitput.

 

Duistere praktijken

die we onder ogen moeten zien

waar we vergeving voor nodig hebben

en die ons afhouden van het Licht.

 

Want de wereld van het Licht is daar

waar liefde handen en voeten krijgt

door trouw en rechtvaardig te zijn.

Overal waar zulke liefde is,

daar ís God. Dáar is Licht.

 

Dat werpt ook een ander Licht

op onze individuele zonden.

Reken maar dat die er zijn.

“Want wie zonder zonden is,

die werpe de eerste steen!

sprak Jezus al scherp.

 

 

 

 

Ieder moet voor zichzelf nagaan

welke handelingen

welke gedachten

welke gevoelens

welke houding

kortom wat het is

dat jóu afhoudt van de weg

door de wereld van het Licht.

 

Maar je eigen duister kennen en onderkennen

is geen doel op zich

en je slecht en klein vóelen al helemaal niet

maar is altijd bedoeld

om vergeving en bevrijding te ontvangen

om in het Licht te blijven wandelen

 

En dat doe je met een vrolijk gezicht.

Want Licht vraagt om genieten.

En zijn ook jongeren niet daarin sterk?

In levenslust en levenskracht?

 

Jongeren, ze zijn over het algemeen sterker

in deze kunst het leven te vieren dan ouderen.

Dat is hun kracht, hun sterkte,

en met Johannes zeg ik

dat we die kracht in de kerk heel goed kunnen gebruiken.

 

 

Voordat we het weten

worden we toch een beetje een stelletje zuurpruimen:

vroeger hadden we zo lekker veel jeugd in de kerk

vroeger was sowieso alles beter

de jeugd van tegenwoordig doet maar

en de wereld gaat ook al naar de verdoemenis…

 

 

 

 

Nee, jongeren zijn niet béter,

maar ze hebben hun eigen kracht

en dagen ons uit een kerk te zijn

waar het leven in het Licht

niet alleen gepreekt

maar ook gedaan, beleefd en gevierd wordt!

 

Johannes is duidelijk:

jongeren zijn niet belangrijk

omdat ze de toekomst van de kerk moeten waarborgen -

jongeren zijn geen middel

om de droom van ouderen te verwezenlijken -

jongeren zijn er niet om óver te praten

maar om mee te praten

en dan onder meer te ontdekken hoe verschillend ze zijn!

 

Jongeren zijn sterk

maar niet elke jongere is hetzelfde.

Niet alle jongeren is het gegeven

van het leven te kúnnen genieten.

Ze kennen tegenslag.

Ze weten van lichamelijke, maar ook mentale kwetsbaarheid.

Ook dat geeft een vorm van duisternis,

maar één die dan weer niet met jouw zondigheid te maken heeft.

 

En ook niets met niet sterk zijn.

Onterecht denken mensen dan

dat je helemaal niks meer kan

dat je geen kwaliteit kunt leveren

in je studie of je werk of de kerk….

Ik vind het heel sterk

dat er juist jongeren zijn

die eerlijk uitkomen voor hun aandoeningen,

ook de mentale.

En droevig als dat tegen je werkt.

Eigenlijk zou dat net zo gewoon moeten zijn

als die aandoening aan je oog of aan je voet,

zeker in de kerk.

Want daar gaan we in het voetspoor van Jezus

zegt Johannes

en als er één iemand is die zegt:

jij hoort erbij

gewoon zoals je bent

jong of oud

gedoopt of ongedoopt

sterk of zwak

hetero of homo

zwart of wit

dan is het onze Heer Jezus Christus

Hij laat zien

dat bij God

iedereen thuis mag komen.

 

En dan gebeurt er iets!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dan is het zoals in het verhaal

van de verloren zoon feest!

Groot feest ! Eindelijk thuis!

 

Leven in het Licht geeft vreugde

vraagt om vrolijkheid,

om beminnen en bemind worden,

om muziek en om dansen,

om spelen in het Licht

 

niet omdat je de duisternis ontkent,

maar om met alle duisternis op de loer

telkens weer aan den lijve te ervaren

hoe het er in de wereld van het Licht aan toegaat -

 

om nooit te vergeten

dat het Licht

de duisternis héeft overwonnen -

 

Of je nou 9 of 99, 19 of 49 bent.

We zijn kínderen

thuis

bij een oneindig liefdevolle Vader en Moeder

kinderen van het Licht!

 

Amen

 

 

 

 

Na de preek luisterden we naar een lied, aangedragen door Inge en Loes.

Het heet ‘’Thuis’’ en is van Sela. Van een CD geïnspireerd door het prachtige schilderij van Rembrandt bij het al even prachtige verhaal van de verloren zoon en de liefdevolle vader.