Preek van Ds. T. Bouw gehouden op zondag 17 november 2019

bij Marcus 1 : 14 – 20

Protestantse Gemeente Zaltbommel, bijeen in het Anker.

 

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

 

Daar sta je dan,

Daar sta je dan als vader.

Als vader van Jakobus.

En je kijkt hem na.

Je kijkt hoe hij alles achter laat

wat jij je kind zo toewenst :

een thuis, een broodwinning, een toekomst.

 

Daar ga je dan, Jakobus.  Waarom?

Daarom.

Omdat híj je geroepen heeft.

Je laat alles achter

om de reis van je leven te gaan maken

achter hem aan.

En zo word je van een onbekende visserszoon

een van de beroemdste discipelen

van Jezus.

Daar ga je.

 

Daar ga je.

Onderweg ontmoet je tegenstand

en sympathie,

leer je over vertrouwen en wantrouwen,

hoop en wanhoop.

En dan die ene bijzonder dag:

daar sta jij:

bij Jezus op die hoge berg

wat een hoogtepunt in je leven

alsof de hemel op aarde was aangebroken

alleen maar licht

hemels licht.

 

 

 

Maar dan die inktzwarte dag

ook daar sta jij

bestemming bereikt, dacht je nog

Jeruzalem

koningsstad

pelgrimsstad

stad van vrede

maar daar sta jij

ontredderd

ontdaan

bij het kruis

waar hij aan het sterven is

jouw Jezus

alles verloren

alles loopt dood

wat een anticlimax

wat valt het allemaal tegen

daar sta je

en je kijkt er naar

wat nu

waar ga je heen?

 

Pas veel later komen we je naam in de Bijbel

weer eens tegen, in dat boek

over de avonturen van de vrienden van Jezus,

in Handelingen 12.

 

 

Alle aandacht gaat er naar die andere discipel,  Petrus

en naar die nieuwe apostel Paulus -

wie niet goed leest

leest er over heen

maar daar sta je Jakobus

voor koning Herodes

gevangen en mishandeld

oog in oog met je beul

 

 

 

 

als eerste van de discipelen

word je gedood

om wat jij gelooft

om waar jij voor staat

omdat je kwam

omdat je ging

toen Jezus je riep

 

zelfs de dood van Jezus

heeft je dus niet weerhouden

weten we nu

blijkbaar ben je

toch weer doorgegaan

en heb ook jij op een of andere manier geproefd

van dat grote mysterie

dat de weg niet dood liep

van opstanding en nieuw begin -

vond je je bestemming

door onderweg te blíjven

te blijven luisteren naar de roepstem

van Jezus

in Zijn Geest te blijven leven

 

en ook jouw dood, Jakobus,

weerhield mensen er niet van

te blijven geloven

te blijven hopen, geloven en liefhebben

zoals Jezus deed

 

onstuitbaar bleek Zijn beweging

zijn gemeente, zijn kerk groeide en groeide

 

Neem het ze dus maar niet kwalijk, Jakobus,

die mensen die in de loop van de geschiedenis

met een beetje fantasie

jouw kleine Bijbelse verhaal

zo veel groter hebben gemaakt ;

 

 

 

neem ze het maar niet kwalijk

dat ze juist jou als visserszoon

lieten varen naar de kusten van Europa

eerst om het goede nieuws te brengen

ten slotte om er een laatste rustplaats te vinden

 

Ja Jakobus,

je luisterde naar hem

wiens stem je ooit heb vernomen

en die jou daarna

nooit meer heeft losgelaten

die jou en ons roept

om hem te volgen

onze netten achter ons te laten

en het over een andere boeg te gooien

 

hij riep jou

en je ging

waarom?

was hij zo charismatisch

zo overtuigend

zo dwingend

beloofde hij  je gouden bergen

spirituele hoogtepunten?

 

Welnee.

"Dit was wat hij zei:

De tijd is aangebroken,

het koninkrijk van God is nabij:

kom tot inkeer

en hecht geloof

aan dit goede nieuws."

 

Het Koninkrijk van God

Gods nieuwe wereld

dat bracht Jezus

dat wás Jezus

 

 

 

een wereld

een verbondenheid

van recht en vrede

met God en met elkaar

Zijn God is Koning

van heel deze aarde.

 

==============

 

 

Ja, of je nou Jakobus heet

of Piet of Jacolien,

wie Jezus hoort roepen

hoort ook de roep

om de weg te gaan van het

Koninkrijk dat Hij belichaamt:

daar waar mensen

aan elkaar gegeven zijn

om de wereld te bewonen

als broeders en zusters.

 

dat klinkt mooi

maar is niet altijd gemakkelijk

samen leven in verschil

dat merken wij ook in onze kerk

we zijn onderweg

en dus veranderen er dingen

dus verlaat je een thuis en een thuisgevoel

en duurt het soms best lang

voordat je dat opnieuw vindt.

 

Natuurlijk is het niet nieuw

dat gewoontes en tradities en feesten veranderen

maar wat wel altijd weer nieuw is

is dat wij daar altijd weer erg aan moeten wennen.

 

 

 

 

 

Daar is niks mis mee

maar juist in geloof herinneren we ons wel

dat we weten van onderweg zijn

dat ons thuis hier nooit iets blijvends heeft

dat we, zo zegt de Bijbel, op reis zijn,

zelf altijd iets van  ''vreemdelingen en gasten''

op deze aarde.

 

Daarom hoeven we niet blij te zijn

met veranderingen onderweg

maar we hoeven zeker niet bang te zijn.

 

In het licht van het Koninkrijk

lijkt het mij daarom persoonlijk geen ramp

als Piet van kleur verschiet

om het feest van Sinterklaas

voor álle Nederlanders een feest te laten zijn,

een kleine aanpassing zoals we door de jaren heen al

de nodige aanpassingen hebben gedaan

zodat kinderen niet meer doodsbang wakker worden

met het idee dat ze in de zak van Sint gaan verdwijnen.

Moet het daar in de kerk ook al over gaan dominee?

Ja, daar moet het ook over gaan.

Niet omdat dominee alles weet

maar samen met jullie probeert te zoeken

wat wijs is in het licht van het Koninkrijk.

Dus laten we ons in ieder geval niet tegen elkaar uitspelen

laten we ons niet tegen elkaar opjutten

maar proberen ons te verplaatsen

in elkaars gevoelens;

van teleurstelling en spijt aan de ene kant

en

die van niet gezien en buitengesloten voelen aan de andere kant.

Van wel mee mogen doen, maar vooral wel je mond houden.

 

Alleen als je dat meemaakt weet je hoe dat echt voelt.

 

 

 

 

Als meisje was ik destijds bij mijn studie in de minderheid

en verreweg de meerderheid was en bleef ook tégen de vrouw in het ambt,

bij mij veranderde dat gaandeweg.

Van dichtbij weet ik heus wel dat mensen

die tégen de vrouw in het ambt zijn,

het niet discriminerend bedoelen,

maar ervaar ik dat inmiddels eerlijk gezeged wel zo.

Ik word niet als gelijke behandeld

ik word niet gezien zoals ik werkelijk ben.

Daar ga ik mijn broeders én zusters in geloof niet telkens op aanvallen

en ik ga ze zeker niet uit de weg,

-want dan kun je wereldwijd bijna de hele kerk vaarwel zeggen, -

maar ik ga ook niet opzij en ga wel mijn eigen weg -

net als zij,  met mensen én met God

omdat ik geloof dat dat goed is om te doen...

 

En is dat uiteindelijk niet de kernvraag?

Wat is goed, wat is goed om te doen?

Uiteindelijk zou dat ons en zeker onze leiders

in politiek en opinie moeten leiden

niet de stem van de meerderheid

niet de stem van wie het hardste roept

maar die stem van boven, die stem van binnen,

die je  vertelt wat goed is om te doen

omdat het past bij goed

samen leven op deze aarde.

En de manier waarop we dat doen

de manier waarop we naar elkaar kijken

verandert nou eenmaal door de tijden, voor iedereen, echt waar,

luister en huiver:

 

 

"Vrouwen ontbreekt het aan sterkte en aan lichaamskracht,

en aan verstand.

Mannen hebben een brede borst en kleine heupen

en daarom hebben ze ook meer verstand dan vrouwen,

die een smalle borst hebben, brede heupen en een breed achterste. Daarom moeten ze thuis blijven, stil in huis zitten,

de huishouding doen, kinderen baren en opvoeden.’ 

 ‘Onkruid groeit snel; daarom groeien meisjes sneller dan jongens.’ 

 

Wie durft dit nu nog hardop te zeggen?

De grondlegger van onze protestantse kerk, Maarten Luther, deed het,

en waarschijnlijk vond niemand deze uitspraken van hem toen discriminerend,

maar het was het natuurlijk wel.  

 

Inzichten veranderen en over een lange tijd gezien zeggen we dan :

gelukkig maar!

Dat zeggen we minder snel als het over onze tijd gaat.

Zou het niet zo zijn dat we het nou eenmaal veel lastiger

te aanvaarden vinden als in korte tijd,

jóuw korte tijd, veel lijkt te veranderen?  

 

Hoe dan ook.

Wat niet verandert is dat

we samen onderweg zijn

in het licht van het geloof

als pelgrims van alle tijden

op weg naar Gods Rijk

daar achter de horizon,

soms onder handbereik,

soms eindeloos ver weg ;

soms dwalend

soms met voortschrijdend inzicht.

 

Hoe dan ook

het is altijd goed

om je niet bang te laten maken

om verbinding met elkaar te blijven zoeken

om nieuwsgierig te blijven

naar je reisgenoten

die je onderweg in het leven tegenkomt

en waar je het mee mag doen

sommigen ken je van huis uit

anderen zijn jou vreemd

met de een ben je het direct eens

met de ander komt dat nooit.

 

 

Maar zó ga je

net als ooit Jakobus

Wetend van Gods nieuwe wereld

op reis door deze wereld

al kom je Zaltbommel nooit uit

 

maar je gaat

geroepen bij je eigen naam

 

en je weet

 

wie Jezus volgt

is voortaan nergens

en juist ook

overal

thuis

 

Amen