Kerstmorgen 2019, Protestantse Gemeente Zaltbommel

Preek Ds. T. Bouw bij Micha 5 : 1-4 en Matteüs 1 : 18 - 25

 

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

 

"Drie kleine kinderen spelen het kerstverhaal na.

Emma van vier heeft als oudste de regie

over Seth en Doris van twee

die Jozef en Maria zijn.

Maria ligt op de grond onder een dekentje.

Opeens tovert Emma een babypop te voorschijn.

Jezus is geboren!

Vervolgens pakt ze een oud mobieltje

geeft het apparaat aan Seth en zegt op strenge toon tegen hem:

okee Jozef,

bel jij de herders maar

en zeg dat ze kunnen komen!"

 

Ja, daar word je blij van, van zo'n uit het leven gegrepen verhaaltje

gewoon in de krant.

Uit het leven gegrepen

al hebben ze van het echte leven nog niet zo veel begrepen.

De geboorte van Jezus gaat wel heel gemakkelijk

als bij toverslag verschijnt een pasgeboren baby.

Maar eerlijk gezegd worden aan de geboorte van Jezus

ook in de Bijbel niet veel woorden vuil gemaakt.

Terwijl je er toch vanuit mag gaan dat

Maria, zeker bij een eerstgeborene,

heel wat uren van weeën, pijn, puffen en persen

heeft moeten ondergaan

voordat zij haar zoon in haar armen mocht sluiten.

Maar toch: pasgeboren lammetjes, kalfjes, babietjes, schattig en prachtig,

maar dat hele pijnlijke soms bloederige gebeuren van het báren

is niet iets wat je even aan je kinderen laat zien.

 

 

 

 

 

Het lijkt op het eerste gezicht ook of Matteüs

van al dat modderige aardse gedoe weinig weten wil.

Dit kind Jezus heeft een goddelijke oorsprong,

verwekt door de Heilige Geest van God,

en een engel vliegt aan om Jozef bij de les te houden.

Alles  dus nogal als bij toverslag, dat kerstverhaal, sprookjesachtig bijna.

 

Maar toch : Jezus wordt niet tevoorschijn getoverd

en wordt ook niet door de ooievaar gebracht,

nee, er wordt nadrukkelijk vermeld

dat Maria haar zoon baart.

Matteüs vermijdt het woord baren niet.

 

Misschien wel omdat oude profeten zoals Micha dat ook niet doen.

We hoorden over de vrouw die zwanger is en haar kind zal baren.

Er komt nieuw leven, er komt een kind.

En dat kind is voor Micha

een teken van hoop in verder nogal grimmige en barre tijden,

zoals voor hem op het platteland, als boer, iedere geboorte van mens of dier

een feestje waard zal zijn geweest.

Micha, de boerenprofeet wordt hij wel genoemd.

En ik dacht: zou hij in deze tijd ook zijn trekker hebben gepakt

en zo zijn opgetrokken naar de grote stad?

Ik durf het niet te zeggen.

Wel weten we dat hij het nodige durfde te zeggen

in een tijd van tegenstellingen en tegengestelde meningen.

Die zijn er natuurlijk in elke tijd,

mensen zijn nou eenmaal anders

en hebben andere meningen,

en dat je dat mag laten zien en horen is alleen maar winst.

Maar er zijn van die tijden,

-en vergis ik mij of is het nu zo'n tijd?,-

dat tegenstellingen lijken te groeien

dat tegengestelde meningen lijken te verharden

dat tweedelingen ons lijken te splijten.

Platteland tegenover stad

burgers tegenover overheid

links tegenover rechts

 

 

optimisten tegenover pessimisten

activisten tegenover ontkenners

welgestelden tegenover voedselbankafnemers

kansrijken tegenover kansarmen

journalisten tegenover politici

feiten tegenover leugens

 

Ja, in de donkere dagen voor kerstfeest

kon het er bij het journaal somber makend aan toe gaan,

maar gelukkig had je direct daarna dan dit.......

 

https://www.youtube.com/watch?v=Qro8L4YSMLQ

(= kerstreclamefilmpje over geboorte van een kind)

 

Aah niet heel origineel, maar wél ontroerend.

Zie ook hoe de moeder geniet van haar carpaccio, nu mag het weer!

 

Zie het feest van de geboorte

even geen tegenstellingen

maar een kring van verbondenheid en vrede

rond dat nieuwe leven.

 

Dat doet nieuw leven.

Dat doet de verwachting van nieuw leven.

Gezamenlijk beleef je de hoop op een nieuw begin.

Gezamenlijk wordt je blik als vanzelf

de toekomst in getrokken:

hoe zal het leven voor dit kind worden

en hoe gaan wij ervoor zorgen

dat dit kind een toekomst heeft?

Even vrede op aarde

in een wereld vol tegenstellingen.

En als er iets is dat de geboorte van Jezus

telkens weer tot stand wil brengen

is het dat:

dat wij de blik richten op de toekomst.

Hoe ziet de toekomst voor onze pasgeborenen er uit?

En willen we ons dáar gezamenlijk voor inspannen?

 

Tegenstellingen en tegengestelde meningen

kunnen verzachten en gerelativeerd worden

als we dit gezamenlijk doel voor ogen houden.

We zijn echter zo gewend geraakt

dat jij en ik persoonlijk

over alles ''een mening'' moeten hebben.

Maar het gaat niet om míjn mening,

het gaat niet om jóuw mening,

het gaat ook niet om míjn belang,

of om jóuw belang,

maar het gaat om het belang van gezamenlijk leven

op zo'n manier dat ieder mens mag meetellen

en daar mag je altijd een mening over hebben ja.

 

De geboorte van een kind

de geboorte van het kerstkind

wil ons dat gezamenlijk doel blijven inpeperen;

het is Gods droom en doel voor deze wereld, zo zeggen we in geloof , :

vrede op aarde

mensen die elkaar weten te vinden en met elkaar verbonden blijven

ondanks alle tegenstellingen

en tegengestelde meningen.

 

En die tegengesteldheid, daar valt het uiteindelijk ook wel mee mee.

We kunnen ons zelf wel heel anders vinden

dan die ander,

maar uiteindelijk zijn we allemaal gelijk begonnen.

We werden geboren en onze moeders moesten ons baren

met alle bloed, zweet en tranen die daarbij kwamen kijken.

 

En ik dacht :

wat is het eigenlijk troostrijk dat over baren

niet gezwegen wordt in de Bijbel

en dat Hij die de zoon van God wordt genoemd

zijn leven net zo pijnlijk is begonnen als wij.

Dat belooft veel.

 

 

Het belooft dat deze Jezus en dat dus onze God

van top tot teen en met huid en haar

dezelfde weg gaat als wij

van binnenuit weet van onze pijn en verdriet

en met ons mee huilt en lijdt.

Dat maakt deze God niet machteloos,

maar juist oneindig machtig

machtig in liefde.

 

De geboorte is een feest

maar de wereld van het baren

brengt ons ook bij moeite en pijn.

Soms was er teveel pijn.

Soms onvrijwillig die keizersnee.

Soms was er de postnatale depressie.

Soms liet de moeder het leven,

en soms de baby.

Soms direct de zorg om het niet gezonde kindje.

Soms  roepen verhalen over geboortes het gemis op : 

als jij nooit zwanger was of zult zijn

Soms een levenslang zoeken naar wie jou het leven gaf

 

Geboorte en baren , ze horen bij elkaar

als het licht en het donker

als het lief en het leed,

als de liefde en de pijn.

 

Micha beschrijft het leed en de pijn van zijn mensen

niet voor niets als weeën, als barensnood.

De stad Jeruzalem ziet hij als een vrouw

die aan het baren is.

Later in de Bijbel, in de brief aan de Romeinen,

wordt het leed van heel de wereld

beschreven als weeën, als barensnood.

 

Ja, en?

Maakt dat wat uit, kun je je afvragen.

Leed is leed, en pijn is pijn.

Boeit het dat we dat in geloof barenspijn noemen?

Ja, dat boeit zeker.

Tijdens de bevalling in ieder geval wel.

Dat je weet waar je het voor volhoudt

dat je weet waar het voor is

vooral dat je weet

dat er straks het geschenk van nieuw leven op je wacht.

Als je dat allemaal niet zou weten

zou je dan de weeën en het baren niet heel anders beleven

en zou het niet veel moeilijker zijn om vol te houden?

 

In geloof wordt pijn en lijden niet ontkend

niet mooier gemaakt dan het is,

maar wel benoemd als barensnood.

Die nood is bij iedereen weer anders

en ik wil zeker zwangere vrouwen niet bang maken

maar sommigen lijden meer dan anderen

en dat overkomt je, daar kun je niets aan doen.

 

Zo is ook in ons bestaan het lijden

enorm oneerlijk verdeeld,

en daar kun je niets aan doen.

 

Maar onze God voelt zich niet te verheven

om dwars door die pijn met ons mee te gaan

en ons mee te voeren

naar die kleine verloskamer in Betlehem

om ons te zeggen

dat ook deze wereld verlossing wacht.

 

Een kleine verloskamer

met ook al grote tegenstellingen.

Maria is geen Jozef

herders zijn geen engelen

en dan hebben we het nog niet eens

over die onverstaanbare

vreemde wijzen uit het oosten -

 

 

 

een vat vol tegenstellingen

maar nu even niet

want ze  staan niet tegenover elkaar

kijken niet naar elkaar

maar ze kijken samen

naar dat kind

dat toekomst heet

licht ons geboren

wat een feest!

 

Amen